Wat betekend een screening en beroepsnorm voor jou?
Voordat we je nek of hoofd behandelen, doen we eerst een zorgvuldige screening. Op deze pagina leggen we rustig uit wat dat is, waarom we het doen en hoe we ervoor zorgen dat jij goed geïnformeerd bent en zelf meebeslist.
Wat is een screening?
Een screening is een kort, zorgvuldig vooronderzoek. We stellen je een aantal vragen en doen waar nodig een paar eenvoudige tests. Met de screening kijken we of het aannemelijk is dat je klachten uit het bewegingsapparaat komen — uit de gewrichten, spieren of zenuwen in je nek — of dat er mogelijk aanwijzingen zijn dat er iets anders, en soms ernstigers, kan spelen.
Heel soms kunnen duizeligheid, hoofdpijn en nekpijn namelijk horen bij iets ernstigs. De klachten komen dan niet vanuit de nek zelf, maar zijn een symptoom van een andere ziekte — bijvoorbeeld een voorteken van een kwetsbaar bloedvat. In dat geval willen we uiteraard adequaat handelen en je adviseren om passende hulp te zoeken. Om die reden zullen we nooit zomaar aan je nek zitten, maar altijd eerst veel uitvragen om een zo goed mogelijk beeld te krijgen. We willen niet alleen weten of er op dit moment tekenen zijn van een andere aandoening, maar ook of je risicofactoren hebt voor vaatproblematiek. Is dat het geval? Dan kunnen we daar rekening mee houden en kiezen voor technieken die zo min mogelijk belastend zijn voor de bloedvaten
Wat kun je tijdens een screening verwachten?
- Vragen over je klacht: hoe het begon, hoe het voelt en of het anders is dan je gewend bent.
- Vragen over je gezondheid: eerdere klachten, medicijngebruik, leefstijl en je medische voorgeschiedenis.
- Soms een paar eenvoudige tests, zoals het meten van je bloeddruk of het bekijken van je beweging.
Onze afweging: past dit bij een klacht die we veilig kunnen behandelen, of is verder onderzoek verstandig?
Wat kun je tijdens een screening verwachten?
We vragen naar een aantal dingen die het verstandig maken om extra voorzichtig te zijn. Herken je hier iets in? Vertel het ons gerust. Het betekent niet dat er iets mis is — het helpt ons om de veiligste aanpak voor jóu te kiezen.
We letten onder andere op:
- Hoge bloeddruk;
- Een hoog cholesterol;
- Een voorgeschiedenis met hart- en vaatziekten;
- Hart- en vaatziekten of beroertes in de familie (familiaire belasting);
- Roken; Een recent ongeval of (lichte) klap tegen hoofd of nek;
- Migraine; Het gebruik van de anticonceptiepil of bloedverdunners;
- Een recente infectie.
Wanneer zijn we extra alert?
Naast je nek- of hoofdpijn vragen we ook actief naar een aantal andere klachten. Dit zijn signalen die we graag vroeg willen kennen. Heb je een van deze klachten — ook al lijkt het misschien onbelangrijk — meld het dan bij je therapeut:
- Problemen met je zicht, zoals wazig zien of dubbelzien;
- Vreemde gevoelens in je gezicht, armen of benen, zoals tintelingen of een doof gevoel;
- Een verandering in de aansturing van je lichaam: minder kracht, onhandigheid of moeite met bewegen;
- Problemen met je evenwicht of coördinatie, of het gevoel dat je valt;
- Moeite met spreken of slikken;
- Veranderingen in je gehoor, smaak of reuk;
- Plotselinge of heftige hoofdpijn die anders is dan je gewend bent — bijvoorbeeld 'de ergste ooit';
- Duizeligheid of misselijkheid die er nieuw bij is gekomen.
Merken we tijdens de screening iets op dat om verder onderzoek vraagt? Dan passen we de behandeling aan of verwijzen we je naar je huisarts of een andere zorgverlener. Doorverwijzen is voor ons geen omweg, maar onderdeel van goede en veilige zorg.
Wat is de beroepsnorm?
De beroepsnorm is een landelijke richtlijn die beschrijft hoe een manueel therapeut zorgvuldig en veilig moet werken bij klachten in de nek en het hoofd. Hij is opgesteld door de Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie (NVMT), samen met wetenschappers, en sluit aan op internationale afspraken. Voor jou als patiënt is dat een geruststelling: het betekent dat onze werkwijze niet afhangt van toeval of voorkeur, maar van vaste, breed gedragen afspraken over goede zorg. We werken volgens de stappen die in de beroepsnorm staan: We doen eerst een zorgvuldige screening. We wegen af wat een behandeling oplevert én of het veilig is. We bespreken samen de mogelijkheden en beslissen samen. We starten pas als jij toestemming geeft, en leggen dat vast. We houden tijdens en na de behandeling goed in de gaten hoe je reageert.
Goed geïnformeerd
Aan de hand van de gehele screening, anamnese en lichamelijk onderzoek stellen we een behandelplan op. Het kan bijvoorbeeld zo zijn dat we aangeven dat vestibulaire revalidatie zeer geschikt is voor jouw duizeligheidsprobleem. Bij hoofdpijn of nekpijn vanuit de nek zelf kunnen we je voorstellen om te kiezen voor mobilisatie (een rustige herhaalde techniek om de beweeglijkheid te vergroten), manipulatie (een korte gerichte en beheerste techniek), of een oefenprogramma. Het is belangrijk om keuzes te maken aan de hand van jouw verhaal, je achtergrond en je klachten. Wij zullen je na de intake altijd informeren over wat we denken dat er aan de hand is. Indien we in uitzonderlijke gevallen denken dat jouw klachten niet uit de nek komen, maar een symptoom zijn van een onderliggende ziekte/aandoening dan nemen we in overleg met jou direct contact op met je huisarts. Indien hier geen aanwijzingen voor zijn, leggen we je uit wat er in onze optiek aan de hand is en een verklaring zou kunnen zijn voor jouw klachten. We bespreken of er risicofactoren voor een kwetsbaar vat aanwezig zijn en bespreken de behandelmogelijkheden en mogelijke bijwerkingen.
Bijwerkingen
Een ernstige bijwerking van een manipulatie komt zeer zelden voor. Er zijn sterke aanwijzingen dat dit in die zeldzame gevallen kwam doordat er al een ziekte aan het bloedvat aanwezig was die niet goed was opgemerkt. De behandeling heeft het probleem dan niet veroorzaakt, maar wel verergerd. Juist daarom besteden we zoveel aandacht aan de screening vooraf.
Ook na een goede screening weet niemand voor honderd procent zeker wat de kwaliteit van een bloedvat is. Een beschadiging van een bloedvat (een dissectie) kan in principe door elke willekeurige beweging ontstaan: in het dagelijks leven, tijdens het oefenen, maar ook door een mobilisatie of manipulatie. Zijn er aanwijzingen dat je iets meer risico loopt op een wat verzwakt bloedvat — bijvoorbeeld doordat je rookt, een hoog cholesterol of een hoge bloeddruk hebt, of doordat er in de familie veel hart- en vaatziekten voorkomen — dan raden we je aan om te kiezen voor technieken die zo min mogelijk belastend zijn voor de vaten. We adviseren je dan bijvoorbeeld om niet voor een manipulatie te kiezen, maar voor oefentherapie. Met mobilisatie, manipulatie én oefentherapie kun je werken aan nekpijn, hoofdpijn of duizeligheid — mits de klachten uit het bewegingsapparaat komen. Het is dus niet zo dat een manipulatie altijd nodig is; vaak zijn er net zo goede, rustigere alternatieven.
Naast deze zeldzame, ernstige bijwerking zijn er ook veelvoorkomende, onschuldige bijwerkingen. Soms nemen je klachten na een behandeling eerst even toe, of voel je je wat vermoeid. Ook kun je tijdelijk last hebben van een wat stijve of gevoelige nek, lichte hoofdpijn of een kort moment van duizeligheid. Deze reacties zijn normaal, meestal mild en verdwijnen doorgaans binnen een dag of twee vanzelf.
Houden de klachten langer aan of maak je je zorgen? Neem dan altijd contact met ons op.
We leggen jouw keuze vast in je dossier
Heb je in het verleden goede ervaringen met een manipulatie en gaat je voorkeur daarnaar uit? Dan bespreken we dat graag. Wanneer wij je adviseren om eerst met oefentherapie of mobilisatie te beginnen en dat na een aantal behandelingen niet het gewenste effect geeft, kun je er alsnog voor kiezen om een manipulatie te laten uitvoeren. We vragen je dan om het toestemmingsformulier schriftelijk te ondertekenen, zodat we zeker weten dat je goed geïnformeerd en bewust voor deze stap kiest.
Heb je géén risicofactoren en zijn er geen aanwijzingen voor een onderliggend probleem? Dan beslissen we samen waar jouw voorkeur naar uitgaat en wat de meest prettige en verstandige stap lijkt. We beslissen altijd samen en voeren nooit zonder overleg een manipulatie uit. Wat we samen kiezen, leggen we vast in je dossier.
Meer informatie?
NVMT informatiebrief
NVMT toestemmingsformulier
Manuele en fysiotherapie bij nek en hoofdpijn
